السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

521

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

آورده است كه خداوند بزرگ با هيچ عبادتى به مانند عقيده به بدا پرستش نگرديده است . « 1 » باز صدوق از هشام بن سالم و او هم از امام صادق ( ع ) نقل مىكند كه نسبت به پيشگاه خداوند از هيچ راهى مانند بدا تعظيم و تجليل به عمل نيامده است . « 2 » ( 1 ) - از محمد بن مسلم نيز چنين آورده است كه امام صادق ( ع ) مىفرمايد : خداوند هيچ پيامبرى را به پيامبرى مبعوث نكرده است ، مگر اين كه از وى به سه چيز پيمان گرفته باشد : اعتراف به بندگى ، اجتناب از شرك ، عقيده به بدا و اين كه خداوند آن چه را كه بخواهد ، مىتواند پس و پيش كند . « 3 » علت و راز اين كه ائمهء اهل بيت ( ع ) به مسئلهء بدا اهميت فوق‌العاده قائل شده و پيروانشان را به امر سوق داده‌اند ، اين است كه انكار نمودن بدا ، مساوى با انكار قدرت خداست و به اين معنى است كه خداوند قدرت ندارد آن چه را كه قلم تقدير بر آن جارى گرديده است ، تغيير دهد ، يعنى تقديم و تأخير ، زيادت و نقصان كه همان بدا است ، در آن‌ها به وجود آورد تعالى اللّه عن ذلك علوّا كبيرا . در صورتى كه اين هر دو عقيده ، يعنى « انكار بدا » و « انكار قدرت خدا در تغيير مقدرات » ، علاوه بر اين كه يك پندار باطل و بىاساس است ، موجب آن خواهد بود كه انسان از اجابت دعا و نيايش و از تأثيرات آن در سرنوشت و مقدرات خود مأيوس شود و در موقع نياز و ضرورت ، كوچك‌ترين توجهى به سوى خدا نكند و نظرى به سوى او نيفكند و از اين فيض الهى محروم بماند .

--> ( 1 ) در بعضى از نسخه‌ها به جاى « مثل البداء » جملهء « افضل من البداء » آمده است . ( 2 ) توحيد صدوق ، باب بدا 272 چاپ سال 1386 ( ه . ق ) ؛ كافى وافى ، باب بدا 1 / 113 . ( 3 ) همان .